Dziesięć lat działalności Pocztu Wierzbięty z Krotoszyna

W minioną sobotę minęło 10 lat od chwili formalnego powstania Pocztu Wierzbięty. Na tę okazję przygotowaliśmy artykuł na temat naszej drużyny.

DZIESIĘĆ LAT DZIAŁALNOŚCI POCZTU WIERZBIĘTY Z KROTOSZYNA

 

Poczet Wierzbięty z Krotoszyna jest jedną z drużyn Stowarzyszenia Bractwo Rycerskie Ziemi Kaliskiej. Dowódcą grupy jest Piotr Mikołajczyk, piastujący od 26 stycznia 2008 roku funkcję wiceprezesa tegoż Stowarzyszenia[1].

Głównym celem krotoszyńskiego Pocztu jest rekonstrukcja kultury materialnej przełomu XIV i XV stulecia. Jego członkowie starają się jak najwierniej odtworzyć strój, wyposażenie i uzbrojenie kopii rycerskiej[2], oddziału straży miejskiej oraz zwykłych mieszkańców wielkopolskiego miasteczka z lat 1380 – 1420. Przy okazji grupa stara się również odwzorowywać obyczajowość tego okresu, szczególnie w odniesieniu do pogranicza wielkopolsko – śląskiego.

Poczet, obok organizowania historycznych imprez i pokazów, prowadzi także działalność wystawienniczą, publicystyczną, filmową oraz organizuje konkursy i prelekcje. Dzięki popularyzowaniu średniowiecznej historii i postaci założyciela Krotoszyna, drużyna stała się doskonałą formą promocji historii miasta i regionu w kraju oraz za granicą. Środkiem realizacji celów grupy są także prowadzone przez nią strony internetowe: www.wierzbieta.com i strona na portalu społecznościowym Facebook.

*

Geneza i Chorągiew Świętego Jerzego

Pierwsze  pokazy rycerskie w Krotoszynie związane były z festiwalami Folk Fest w roku 1997 i 1998[3], podczas których swoje umiejętności prezentowały grupy z Poznania i Warszawy. Początki działalności rekonstrukcyjnej w Krotoszynie sięgają końca lat 90-tych, kiedy to kilkuosobowa grupa studentów i pasjonatów historii, pod przewodnictwem krotoszyńskiego historyka – Karola Kałążnego, związała się na jakiś czas z poznańskim „Ruchem Rycerskim”[4]. Rezultatem tego związku była krótkotrwała przynależność tych osób do poznańskiej Kompanii Najemnej – grupy zajmującej się rekonstrukcją okresu pełnego średniowiecza.

W roku 2000 w Rezerwacie Archeologicznym na kaliskim Zawodziu zorganizowana została I Biesiada Piastowska. To właśnie ta impreza historyczna dała impuls kaliskim pasjonatom historii i dawnej szermierki do utworzenia i zarejestrowania 30 maja 2001 r. Stowarzyszenia Bractwo Rycerskie Ziemi Kaliskiej (CETC[5]). Coroczne Biesiady Piastowskie stały się z czasem sztandarową imprezą Bractwa.

Jeszcze w roku 2001 z kaliskim Stowarzyszeniem nawiązał kontakt Piotr Mikołajczyk[6], który rozpoczął promowanie idei rekonstrukcji historycznej w Krotoszynie i zaczął wokół siebie gromadzić miejscowych pasjonatów historii, szermierki i fantastyki. Krotoszyńscy przyszli rekonstruktorzy, próbując odtwarzać szkockich powstańców z przełomu XIII i XIV stulecia, wstąpili w szeregi Bractwa Rycerskiego Ziemi Kaliskiej i utworzyli nową drużynę w ramach Stowarzyszenia[7]. Na czele grupy stanął Piotr Mikołajczyk z Krotoszyna, a po jego dymisji[8] drużyną krótko przewodził Kamil Kląskała – również z Krotoszyna. Miejscem spotkań był wówczas Młodzieżowy Klub Środowiskowy „Rivendell” (mający siedzibę w piwnicach żłobka przy os. Sikorskiego), z którym Bractwo nawiązało ścisłą współpracę. Z biegiem czasu do grupy dołączyły także osoby związane dotychczas z poznańskim „Ruchem Rycerskim”.

Drużyna swymi pokazami wielokrotnie uświetniła w tym czasie imprezy i festyny, między innymi pomagając w organizacji kolejnych Finałów Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy w Krotoszynie i Kaliszu, czy też Biesiad Piastowskich na kaliskim Zawodziu.

1

Krotoszyńska Chorągiew Świętego Jerzego podczas IV Biesiady Piastowskiej w KaliszuRezerwat Archeologiczny na kaliskim Zawodziu, 2003 r.

W 2003 roku krotoszyńscy członkowie kaliskiego Stowarzyszenia postanowili założyć oddzielną drużynę pod wezwaniem patrona rycerstwa – Chorągiew Świętego Jerzego[9]. Na czele nowo powołanej sekcji stanął Paweł Kucharski z Ostrowa Wielkopolskiego. W tym czasie liczebność grupy znacznie się zwiększyła i rozpoczęto w niej odtwarzanie różnych okresów historycznych i kultur, tym samym w Chorągwi znalazły się między innymi osoby rekonstruujące wczesnośredniowiecznych Normanów, późnośredniowiecznych krzyżaków (najliczniejsza grupa), joannitów z okresu wypraw krzyżowych oraz coraz mniejsza liczba „Szkotów”. Warto zaznaczyć, że w tym czasie poziom rekonstrukcji historycznej krotoszyńskiej drużyny był bardzo słaby i oparty głownie na materiałach filmowych oraz własnych wyobrażeniach.

W roku 2004 krotoszyńska Chorągiew Świętego Jerzego została oficjalnie przekształcona w liczącą 20 osób sekcję zamiejscową Stowarzyszenia Bractwo Rycerskie Ziemi Kaliskiej[10], uzyskując bardzo szeroką autonomię i znacznie uniezależniając się tym samym od kaliskiej „centrali”. W tym czasie dowódcami grypy byli: Paweł Kucharski[11], a następnie Piotr Mikołajczyk[12]. Już w 2005 roku miała miejsce kolejna reorganizacja Stowarzyszenia, podczas której zlikwidowano sekcje zamiejscowe, w tym także krotoszyńską Chorągiew Świętego Jerzego i jednocześnie powołano drużynę o tej samej nazwie, której nadano status sekcji miejscowej w Krotoszynie[13]. Dowódcą krotoszyńskiej grupy pozostał Piotr Mikołajczyk[14].

W latach 2003 – 2005, w związku ze zbliżającym się jubileuszem 590. rocznicy lokacji miejskiej Krotoszyna, coraz większa liczba członków Chorągwi zaczęła zajmować się rekonstrukcją kultury materialnej przełomu XIV i XV stulecia. Podniósł się również poziom owej rekonstrukcji, którą zaczęto opierać na różnego rodzaju źródłach historycznych z lat 1370 – 1420.

Członkowie grupy współorganizowali wówczas 11, 12 i 13 Finał WOŚP w Krotoszynie, coroczne Jarmarki Archeologiczne w Kaliszu, IV, V i VI Biesiadę Piastowską na kaliskim Zawodziu, I i II Biesiadę Rycerską w Koźminie (2004 – 2005) oraz Dni Ulicy Kaliskiej w Turku (2005). Rozpoczęto wtedy także organizowanie kontynuowanych do dziś obchodów dnia Św. Jerzego (kwiecień), podczas których z czasem drużyna zaczęła brać udział we mszy świętej w swojej intencji w kościele pw. św. św. Piotra i Pawła w Krotoszynie. W tym czasie odbyło się również bardzo dużo pokazów z udziałem Chorągwi, między innymi w Gołuchowie, Kaliszu, Kobylinie, Krotoszynie, Lesznie, Ostrowie Wielkopolskim i Zdunach.

Największą imprezą zorganizowaną przez Chorągiew Świętego Jerzego były obchody 590-lecia lokacji miasta Krotoszyna 1 – 2 lipca 2005 r. Została ona sfinansowana w ramach otwartego konkursu ofert przez Urząd Miejski w Krotoszynie, a wzięły w niej udział grupy z całej Polski – m. in. z Białej Podlaskiej, Działdowa, Kalisza, Krotoszyna, Oleśnicy, Olsztyna, Stargardu, Wołomina, Krakowa i Sandomierza. Obchody realizowane były na wielu płaszczyznach: oficjalnej (z udziałem najważniejszych władz regionu), religijnej (łacińska msza święta w intencji miasta) i rozrywkowej (koncerty, pokaz teatru ognia oraz zmagania rycerskie).

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Chorągiew Świętego Jerzego po łacińskiej mszy świętej w kościele pw. św. Jana Chrzciciela podczas jubileuszu 590-lecia lokacji miejskiej KrotoszynaKrotoszyn, 2005 r.

Jubileuszowa impreza stała się dla członków Chorągwi impulsem do większego zaangażowania w rekonstrukcję kultury materialnej początków Krotoszyna. Już dwa tygodnie po obchodach kilku członków krotoszyńskiej grupy wzięło po raz pierwszy udział w inscenizacji bitwy pod Grunwaldem (nie biorąc jeszcze czynnego udziału w samej bitwie), a pod koniec wakacji w Turnieju Rycerskim na Zamku Czocha. Jesienią 2005 roku podjęto decyzję o przekształceniu Chorągwi Świętego Jerzego w Poczet Wierzbięty z Krotoszyna i przygotowano dwa projekty, złożone następnie w ramach otwartego konkursu ofert organizowanego przez Burmistrza Krotoszyna. Pierwszy projekt dotyczył działalności Pocztu Wierzbięty, drugi natomiast działalności XV-wiecznej straży miejskiej. Jak się okazało, obie oferty uzyskały dofinansowanie, co ułatwiło i znacznie przyspieszyło proces reorganizacji krotoszyńskiego Bractwa.

Oficjalne przekształcenie krotoszyńskiej Chorągwi Świętego Jerzego w Poczet Wierzbięty z Krotoszyna miało miejsce 19 marca 2006 r.[15]

*

Udział Pocztu Wierzbięty herbu Łodzia w pokazach historycznych

Poczet Wierzbięty z Krotoszyna bierze udział w pokazach kilkanaście razy w roku i najczęściej towarzyszą one różnego rodzaju imprezom miejskim, szkolnym oraz firmowym. Większość tego typu działań jest charytatywna, jednakże podczas imprez komercyjnych Poczet pobiera za występy opłaty na cele statutowe, które stanowią koszty wyjazdów na imprezy historyczne, zakupy rekonstrukcji wspólnego wyposażenia bojowego lub obozowego oraz koszty utrzymania strony internetowej.

Pokazy to nic innego jak występy Pocztu, gdzie prezentowane są stroje, uzbrojenie i wyposażenie członków drużyny. Podczas tego typu widowisk grupa inscenizuje także pojedynki oraz scenki rodzajowe związane z kulturą wieków średnich, a także organizuje zabawy dla publiczności – szczególnie tej najmłodszej. Rzadziej pokazy przybierają formę inscenizacji wydarzeń historycznych lub wystawianych wart.

Dzięki  tego typu działalności kilka pokazów przybrało w ciągu lat formę cykliczną. Do takich corocznych działań można zaliczyć udział Pocztu w pardzie patriotycznej zwieńczonej pokazem podczas obchodów Święta Konstytucji 3-Maja w Miliczu, w których grupa uczestniczy nieprzerwanie od 2008 r. Podobnie wygląda sytuacja z wystawianymi przez Poczet wartami przy Grobie Pańskim w okresie wielkanocnym (w Wielki Piątek i Wielką Sobotę). W roku 2006 drużyna wystawiła warty w kościele pw. św. Jana Chrzciciela, a od 2008 roku corocznie trzyma straż w kościele pw. św. św. Piotra i Pawła.

Poczet w ciągu minionych dziesięciu lat wielokrotnie wystąpił z pokazami w Krotoszynie, co często związane było z podejmowaną przez grupę współpracą z lokalnymi instytucjami. W ciągu dziesięciolecia drużyna wystąpiła w naszym mieście aż 96 razy (!).  W tym samym czasie Poczet odwiedził ze swoimi pokazami wiele innych miejscowości, a niektóre z nich wielokrotnie. Według kolejności chronologicznej były to: Milicz (łącznie 10 razy), Kalisz (4 razy), Zduny (4 razy), Maniewo, Odolanów (2 razy), Ostrów Wielkopolski (2 razy), Orpiszew, Radłów, Rozdrażew (2), Sośnie, Kobylin (3 razy), Koźmin Wielkopolski (2 razy), Pyzdry, Węglewo, Dębnicę, Witaszyce, Grębów, Komorniki koło Poznania, Potasznię, Wycisłowo, Toruń, Piaski koło Zdun, Baszków, Żydów koło Kalisza, Tuliszków, Łuszczanów, Bożacin, Benice, Pobiedziska, Poznań.

3

Członkowie Pocztu Wierzbięty w Chorągwi Krakowskiej podczas swojej pierwszej inscenizacji grunwaldzkiejGrunwald, 2006 r.

Największe pokazy, w formie opracowanych przez grupę widowisk historycznych odwołujących się do lokalnych wydarzeń, Poczet zorganizował czterokrotnie podczas imprezy „Święto Wina w Mieście Skarbów” w Środzie Śląskiej (2009 – 2010 i 2012 – 2013) oraz podczas 720 rocznicy lokacji Słupcy (2010).

*

Współpraca Pocztu Wierzbięty z Krotoszyna z lokalnymi instytucjami

W trakcie swojej działalności Poczet Wierzbięty często podejmował współpracę z lokalnymi instytucjami kultury, placówkami oświatowymi, stowarzyszeniami oraz z samorządem.

Przykładem tej ostatniej mogą być inicjatywy grupy dofinansowywane przez krotoszyński magistrat w ramach konkursów oraz dwustronnych umów. Sztandarowym działaniem drużyny dofinansowywanym w ramach otwartych konkursów ofert jest projekt pod tytułem „Działalność średniowiecznej straży miejskiej oraz Pocztu Wierzbięty z Krotoszyna” (2006 – 2016)[16]. Innymi inicjatywami dofinansowywanymi w ramach konkursów były: „Obóz treningowo – edukacyjny Bractwa Rycerskiego” (2006 – 2008) oraz trzy publikacje książkowe (2011 – 2013) i publikacja plansz edukacyjnych pt. „Mieszkańcy Krotoszyna sprzed sześciuset lat” (2014). W ramach dwustronnych umów z Urzędem Miejskim Poczet otrzymał w użytkowanie ziemię oraz drewno pod budowę rekonstrukcji historycznych zabudowań (2009)[17], wydał broszurę z okazji 595. rocznicy lokacji miejskiej Krotoszyna (2010) oraz zorganizował dodruk trzech wydanych w ramach konkursów ofert publikacji książkowych (2014). Ponadto grupa brała udział w organizowanych przez krotoszyński magistrat imprezach, takich jak: msza święta z okazji Święta Konstytucji 3 Maja w kościele pw. św. św. Piotra i Pawła (2006), pokaz podczas Dożynek Gminnych w Krotoszynie (2006), występy podczas dwóch edycji imprezy „KrotoFEST” (2013 i 2014). Poczet przygotował również odczyt i oprawę dla uroczystej sesji Rady Miejskiej z okazji 600-lecia lokacji miejskiej Krotoszyna (2015) oraz zorganizował inscenizację nadania praw miejskich Krotoszynowi, poprzedzającą żakinadę z okazji 600-lecia lokacji miasta (2015).

Drużyna aktywnie współpracuje również z miejskimi instytucjami kultury. Dla Krotoszyńskiej Biblioteki Publicznej im. Arkadego Fidlera w Krotoszynie grupa przygotowała dziesięć występów, głównie podczas spotkań z dziećmi w okresie ferii zimowych i wakacji oraz dwukrotnie podczas organizowanego przez krotoszyńską książnicę „Święta Ulicy” (2012 i 2013). Poczet ośmiokrotnie współpracował z Krotoszyńskim Ośrodkiem Kultury, biorąc udział w Dniach Krotoszyna (2010), współorganizując „Noc Świętojańską” w krotoszyńskim parku (2013 i 2014), uczestnicząc w spotkaniach mikołajkowych w krotoszyńskim kinie „Przedwiośnie” (2013 i 2014), występując podczas imprezy „Oswajamy Patriotyzm” (2012) i prezentując się w organizowanych przez KOK dwóch kolejnych Finałach WOŚP w Krotoszynie (2011 – 2012). W ramach partnerstwa z Muzeum Regionalnym im. Hieronima Ławniczaka w Krotoszynie drużyna przygotowała pokaz podczas wernisażu wystawy „Dzieje Kalisza” (2006), dwukrotnie zorganizowała wystawę własnego wyposażenia (2009 i 2015) oraz fotografii (2011), współorganizowała dwie edycje „Święta 56 Pułku Piechoty Wielkopolskiej” (2008 – 2009) oraz dwie edycje „Nocy Muzeów” (2011[18] i 2014), włączyła się w organizację konkursu historycznego pt. „W czasach Wierzbięty” (2015 i 2016) oraz współorganizowała imprezę historyczną „Wehikuł Czasu – Krotoszyn A.D. 1415” – stanowiącą jeden z głównych punktów obchodów 600-lecia lokacji miejskiej Krotoszyna (2015).

Poczet Wierzbięty współpracuje również z kilkoma szkołami. W ramach partnerstwa z Zespołem Szkół w Orpiszewie drużyna zorganizowała pokaz dla dzieci podczas festynu szkolnego (2006), współorganizowała konkurs historyczny „Od Rolanda do Zawiszy” (2007) i konkurs plastyczny „Historia w obrazkach” (2012)  oraz wystąpiła podczas zjazdu szkół im. rtm. Witolda Pileckiego w Krotoszynie (2014). We współpracy ze Szkołą Podstawową nr 4 im. Wojska Polskiego w Krotoszynie grupa pięciokrotnie uczestniczyła w szkolnym festynie pod nazwą „Piknik z patronem szkoły” (2011 – 2015) i korzysta z sali gimnastycznej w ramach organizowanych zimą treningów (2015 – 2016). Poza tym grupa współpracowała między innymi z I Liceum Ogólnokształcącym im. Hugona Kołłątaja w Krotoszynie, Zespołem Szkół Ponadgimnazjalnych im. Jana Kilińskiego w Zdunach, Gimnazjum nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Krotoszynie, Gimnazjum nr 4 im. Henryka Sienkiewicza w Krotoszynie oraz Zespołem Szkół nr 2 z Oddziałami Integracyjnymi im. Jana Pawła II.

4

Członkowie krotoszyńskiego Pocztu podczas Turnieju Rycerskiego na zamku CzochaZamek Czocha, 2007 r.

Krotoszyńska drużyna współpracuje także z miejscowymi organizacjami pozarządowymi. Od samego początku sojusznikiem Pocztu był Młodzieżowy Klub Środowiskowy „Rivendell”[19], z którego pomieszczeń grupa korzystała od samego początku aż do roku 2012[20] (zarówno organizując w nim swoją siedzibę, jak i do 2009 r. magazyn wyposażenia) i dla którego drużyna zorganizowała cztery pokazy oraz dziesięć wykładów i prelekcji (2006). Poczet współpracuje również z 23 Drużyną Starszoharcerską w Krotoszynie, z którą od 2009 r. po dziś dzień dzieli magazyn przy ul. Młyńskiej i dla której zorganizował dwa pokazy oraz prelekcję (2014). W ramach współpracy z klubem motocyklowym „Ignis Ardens” drużyna dała dwa pokazy podczas imprez charytatywnych „Motoserce” (2011) i „Moto Krew” (2015) . Ponadto Poczet współpracował między innymi z Centrum Wolontariatu Ziemi Krotoszyńskiej i Towarzystwem Miłośników i Badaczy Ziemi Krotoszyńskiej.

W partnerstwie z Radą Osiedla nr 3 grupa dwukrotnie zorganizowała pokaz dla dzieci podczas festynu osiedlowego przy ul. Fabrycznej (2011 – 2012), a w kooperacji z parafią pw. św. św. Piotra i Pawła Poczet organizuje wspomniane już coroczne warty przy Grobie Pańskim podczas Świąt Wielkanocnych oraz wziął udział w uroczystym powitaniu kardynała Gulbinowicza (2012).

*

Udział Pocztu Wierzbięty Krotoszyńskiego w imprezach historycznych

Jedną z form rozrywek członków krotoszyńskiego Pocztu jest uczestnictwo w różnego rodzaju imprezach historycznych, organizowanych w kraju i za granicą. Imprezy te mają różnoraki charakter, jednakże wszystkie je łączy okazja do spotkania wielu znajomych i wspólnej zabawy. Podczas inscenizacji rekonstruktorzy odtwarzają wydarzenia z przeszłości – najczęściej starcia zbrojne, ale także inne istotne wydarzenia – np. zjazdy monarchów i powitania poselstw, rokowania pokojowe, koronacje, śluby itp. Turnieje to imprezy podczas których organizowane są zbrojne zmagania – drużynowe bądź indywidualne. W trakcie biesiad historycznych organizatorzy starają się ukazać jak najszerszą gamę zwyczajów średniowiecznych, połączonych z ludycznymi zabawami. Jarmarki, obok różnorodnych występów historycznych, stwarzają możliwość prezentacji rzemiosła i sprzedaży rękodzieła.

Imprezy historyczne dzielą się także na otwarte dla publiczności oraz zamknięte – przeznaczone tylko dla rekonstruktorów. Specyficzną formą zabawy są imprezy fabularne – osadzone w określonych realiach historycznych zabawy, podczas których uczestnicy wcielają się w rolę historycznych postaci i realizują powierzone im zadania. Ten ostatni rodzaj imprez historycznych jest rzecz jasna przeznaczony tylko dla rekonstruktorów, a za jego prekursora można uznać krotoszyński Poczt Wierzbięty.

W ciągu dziesięciu lat działalności grupa wzięła udział w wielu imprezach historycznych, odnosząc w nich liczne sukcesy. Wśród imprez otwartych dla publiczności, w których uczestniczył Poczet Wierzbięty, warto wymienić w kolejności chronologicznej: Jarmark Archeologiczny na terenie Rezerwatu Archeologicznego na kaliskim Zawodziu (2002 – 2008 i 2015), Turniej Rycerski na Zamku Czocha (2005 – 2009 i 2011), inscenizację bitwy pod Grunwaldem (2005 – 2010)[21], biesiadę historyczną w Gostyniu (2006), inscenizację „Oblężene klasztoru 1432” w Lubiążu (2008 – 2009 i 2011), inscenizację bitwy pod Casorate w Morimondo we Włoszech (2009 – 2013), Jarmark Średniowieczny na Piaskach koło Ostrowa Wielkopolskiego (2009), inscenizację wymarszu Chorągwi Konrada VII Białego z Oleśnicy (2010), Turniej  Rycerski i Biesiadę na Zamku w Grodźcu (2011), inscenizację „Walka Dawida z Goliatem – najazd Husytów na Oleśnicę 1432” w Oleśnicy (2012), Turniej Rycerski na zamku Toszek (2012), Piknik Rycerski na zamku Bolków (2013), Turnieju Rycerski „Honor Vincit Omnia” na zamku w Oporowie (2013 – 2015) oraz Turniej Rycerski na zamku w Niepołomicach (2013 – 2014).

5

Pieszy marsz survivalowy lasami podkaliskimiKazala Stara koło Mycielina, 2008 r.

Spośród imprez zamkniętych dla publiczności Poczet wziął udział w: zamkniętej imprezie historycznej w Siedlisku (2007), historycznej imprezie karnawałowej w Bielsku – Białej (2008), Wielkiej Dorocznej Biesiadzie Chorągwi Miecza i Róży we Wrocławiu (2010), zimowych manewrach w klasztorze w Lubiążu (2009 i 2010), imprezie historycznej na źródłach w Uniejowie (2010), imprezie fabularnej na zamku w Grodźcu (2012), spotkaniu Chorągwi Śląskiej na zamku Bolków (2014),

*

Imprezy historyczne organizowane lub współorganizowane przez Poczet Wierzbięty

Jak już wyżej wspomniano, geneza Bractwa Rycerskiego Ziemi Kaliskiej wiąże się bezpośrednio ze zorganizowaną w 2000 roku I Biesiadą Piastowską. Poczynając od roku 2001 krotoszyńscy członkowie Stowarzyszenia angażowali się w organizację tej imprezy, a sytuacja nie zmieniła się ani po utworzeniu Chorągwi Świętego Jerzego, ani po reorganizacji drużyny w Poczet Wierzbięty. Drużyna co roku pomaga w organizacji tej sztandarowej dla Bractwa imprezy, a w roku 2009 i 2012[22] przyjęła na siebie główny ciężar jej organizacji, zapraszając ponad stu rekonstruktorów z całego kraju. Impreza odbywa się co roku w ostatnią sobotę i niedzielę sierpnia, najczęściej w Rezerwacie Archeologicznym na kaliskim Zawodziu[23] i miała do 2015 roku już szesnaście edycji, za każdym razem nawiązując do innego wydarzenia historycznego lub innego elementu kultury średniowiecznej Polski.

Od czasów działalności Chorągwi Świętego Jerzego (2003) krotoszyńska grupa organizuje lub współorganizuje wspomnianą wcześniej, coroczną imprezę z okazji dnia Św. Jerzego[24]. Obchody mają charakter zamknięty i stanowią doskonałą okazję do spotkań członków kaliskiego Bractwa Rycerskiego z różnych miejscowości, a także przyjaciół spoza Stowarzyszenia. Pierwotnie (do 2010 roku) impreza służyła także corocznej kontroli jakości wyposażania i strojów poszczególnych członków Bractwa. Obchody dnia Św. Jerzego organizowane są tradycyjnie w sobotę w okolicach 23 kwietnia, najczęściej w Krotoszynie[25]. Od 2011 roku imprezie towarzyszy msza święta w intencji Pocztu Wierzbięty w kościele pw. św. św. Piotra i Pawła w Krotoszynie, po której ma miejsce uroczysta kolacja.

Podobnie jeszcze przed uformowaniem się Pocztu Wierzbięty herbu Łodzia, krotoszyńska grupa organizowała w okresie letnich wakacji obóz treningowo – edukacyjny Bractwa Rycerskiego na leśniczówce „Buczyna” pod Krotoszynem. Podczas tygodniowego biwaku członkowie Bractwa oraz kandydaci w jego szeregi odbywali regularne treningi musztry i walki różnego rodzaju orężem, a także wysłuchiwali prelekcji na tematy historyczne i rekonstrukcyjne. Obozy organizowane były w latach 2004 – 2009 oraz w roku 2011, a w latach 2006 – 2008 były dofinansowywane przez krotoszyński Urząd Miejski w ramach otwartych konkursów ofert.

Krotoszyński Poczet zorganizował również kilkakrotnie imprezy na wieży „Odyniec” na Wzgórzu Joanny pod Miliczem[26]. Były to zamknięte imprezy fabularne trwające od piątku do niedzieli, na które zapraszano każdorazowo grono kilkudziesięciu rekonstruktorów z całej Polski. Pierwsza impreza odbyła się w roku 2006 i była jedną z pionierskich tego typu zabaw w kraju. Scenariusze imprez na podmilickiej wieży były każdorazowo zmieniane i diametralnie się od siebie różniły, nierzadko sięgając do średniowiecznych wierzeń.

6

Wystawa wyposażenia Pocztu Wierzbięty w krotoszyńskim Muzeum RegionalnymKrotoszyn, 2009 r.

Innymi, nietypowymi i zamkniętymi imprezami historycznymi, których organizacji podjęli się krotoszyńscy rekonstruktorzy, były survivalowe marsze. Tego typu zabawy polegały na kilkunastokilometrowych przemarszach w rekonstrukcjach średniowiecznych strojów, podczas których używać można było jedynie replik ówczesnego wyposażenia oraz spożywać jedynie potrawy potwierdzone w źródłach historycznych. Wyprawy takie organizowano w dni wolne od pracy i odbyły się one czterokrotnie – po dwa razy w lasach podkrotoszyńskich[27] i podkaliskich[28].

Ostatnimi czasy Poczet Wierzbięty organizuje w Rezerwacie Archeologicznym na kaliskim Zawodziu wydarzenia pod wspólnym szyldem „Calisia”[29]. Imprezy odbywają się we wrześniu w dni wolne od pracy i w zamierzeniu co drugi rok mają mieć charakter otwarty dla publiczności. I tak w latach 2013 i 2015 miały charakter kameralnych, zamkniętych imprez fabularnych z podtytułami „Calisia A.D. 2013 – W cieniu spisków” oraz „Calisia A.D. 2015 – Łowy”. W roku 2014 odbyła się za to „Calisia A.D. 1383 – Bitwa”, mająca charakter międzynarodowej[30], otwartej dla publiczności imprezy osadzonej w realiach wojny domowej, która wybuchła w Wielkopolsce po śmierci Ludwika Węgierskiego. Imprezom z cyklu „Calisia” patronuje międzynarodowy projekt rekonstrukcyjny „Projekt 14”.

*

Inne działania podejmowane przez Poczet Wierzbięty z Krotoszyna

Krotoszyński Poczet różni się od podobnych mu grup rozmachem podejmowanych działań, które wykraczają poza najczęściej organizowane w Ruchu Rycerskim pokazy i imprezy historyczne. Jednym z głównych celów krotoszyńskiej grupy jest działalność edukacyjna. Obok pokazów i imprez Poczet stara się to zamierzenie realizować również poprzez publikacje na stronach internetowych, a także przez organizację prelekcji, wykładów, warsztatów oraz publikacje popularnonaukowe.

W 2006 roku Poczet zorganizował w Młodzieżowym Klubie Środowiskowym „Rivendell” serię prelekcji na temat roli różnego rodzaju źródeł historycznych w rekonstruowaniu i poznawaniu historii[31].

W roku 2010 Poczet zorganizował dwa wykłady pod tytułem „Ideały i wzorce chrześcijańskiego rycerstwa w wiekach średnich” (Piotr Mikołajczyk i Tadeusz Skarżyński) w Seminarium Duchownym w Kaliszu oraz współorganizował w konferencję naukową na temat „Ruchy rekonstrukcji historycznej na terenie Kalisza i ich wpływ na świadomość historyczną mieszkańców miasta”, gdzie wygłoszono prelekcję zatytułowaną „Późnośredniowieczna działalność rekonstrukcyjna oraz organizacja Pocztu Wierzbięty z Krotoszyna” (Piotr Mikołajczyk). Prelekcje Pocztu towarzyszyły również innym wydarzeniom. Podczas otwarcia wystawy wyposażenia drużyny w krotoszyńskim Muzeum w 2009 roku wygłoszony został referat pod tytułem „Działalność rekonstrukcyjna Pocztu Wierzbięty” (Piotr Mikołajczyk), a podczas „Nocy Muzeów” w tym samym miejscu w roku 2011 miało miejsce wystąpienie na temat „Początki Krotoszyna” (Piotr Mikołajczyk). Również w krotoszyńskim Muzeum Regionalnym, podczas wernisażu wystawy „Strój i uzbrojenie w okresie lokacji miejskiej Krotoszyna. Rekonstrukcje z kolekcji Pocztu Wierzbięty” w 2015 roku, miały miejsce trzy wystąpienia „Moda i krawiectwo na przełomie XIV i XV wieku” (Anna Dworniczak), „Produkcja uzbrojenia ochronnego i zaczepnego w średniowieczu” (Bartłomiej Marcinek) i „Lokacja miejska Krotoszyna” (Piotr Mikołajczyk). Ostatnim wystąpieniem członka Pocztu Wierzbięty była prelekcja pod tytułem „Sześć wieków Krotoszyna” (Piotr Mikołajczyk) podczas  uroczystej sesji Rady Miejskiej z okazji jubileuszu 600-lecia lokacji miasta (2015).

7

Symboliczne pasowanie na rycerza na polu grunwaldzkimGrunwald, 2010 r.

Inną formą przekazywania wiedzy przez członków krotoszyńskiej grupy są warsztaty, których przez dziesięć lat działalności zorganizowano kilka. W roku 2008 Poczet dwukrotnie zorganizował warsztaty rekonstrukcyjne i szermiercze dla nowopowstającego bractwa rycerskiego w Miliczu, a w latach 2014 – 2015 dwukrotnie prowadził warsztaty rzemieślnicze, szermiercze i łucznicze w ramach festiwalu „Pogranicze Kultur” w Zdunach. W roku 2015 drużyna przeprowadziła warsztaty szermiercze i łucznicze w Gimnazjum nr 2 w Krotoszynie.

Działalność edukacyjna krotoszyńskiej drużyny znajduje wyraz również w jej publikacjach. Pierwszymi wydawnictwami grupy, nie licząc artykułów na stronach internetowych, były kalendarze wydawane w latach 2008 – 2014 i przygotowywane każdorazowo przez Marka Ratajczaka. Kalendarze te zawierały często informacje historyczne. W 2010 roku Poczet wydał broszurę pod tytułem „595 lat miasta Krotoszyna. Crothoszino Anno Domini 1415”, której treść przygotował Piotr Mikołajczyk, a szatę graficzną Bartosz Mnich. Druk tego wydawnictwa został pokryty przez krotoszyński Urząd Miejski. Rok później grupa wydała publikację „Crothoszino. Prawdziwe i legendarne początki Krotoszyna”, w  roku 2012 – „Krotoszyn 1415”, a w 2013 „Średniowieczna moda. Ubiór w czasach Wierzbięty z Krotoszyna”. Wszystkie trzy publikacje zostały sfinansowane przez Urząd Miejski w Krotoszynie w ramach otwartego konkursu ofert, autorem każdej z nich jest Piotr Mikołajczyk, a zaprojektował wszystkie Bartosz Mnich. W 2014 roku, w związku ze zbliżającym się jubileuszem miasta, krotoszyński magistrat sfinansował dodruk wszystkich trzech pozycji. Ostatnie wydawnictwo Pocztu Wierzbięty pojawiło się w roku 2014 i były to trzy plansze edukacyjne zatytułowane „Mieszkańcy Krotoszyna sprzed sześciuset lat”[32], które również sfinansowano w ramach otwartego konkursu ofert ze środków Urzędu Miejskiego w Krotoszynie, a następnie przekazano krotoszyńskim przedszkolom, szkołom oraz instytucjom kultury.

Poczet w minionym dziesięcioleciu organizował również wystawy. W roku 2009 i 2015 zorganizowano w krotoszyńskim Muzeum wspomniane już wystawy strojów, wyposażenia  uzbrojenia drużyny[33]. W 2011 roku podczas „Nocy Muzeów” otwarto wystawę fotograficzną „Poczet Wierzbięty z Krotoszyna”[34], która gościła w korytarzu Muzeum Regionalnego przez niemal rok, a następnie przez podobny okres czasu wystawiana była w Muzeum Okręgowym Ziemi Kaliskiej (2012 – 2013) oraz w Rezerwacie Archeologicznym na kaliskim Zawodziu (2013 – 2014).

Poczet Wierzbięty z Krotoszyna trzykrotnie włączył się w organizację konkursów dla dzieci i młodzieży. W roku 2007 był to wspomniany wyżej konkurs historyczny „Od Rolanda do Zawiszy” w Zespole Szkół w Orpiszewie, podczas którego drużyna przygotowała między innymi niewielką wystawę swojego wyposażenia oraz pokaz walki. W 2012 roku Poczet współorganizował powiatowy konkursu plastycznego „Historia w obrazkach”, w którym ponownie partnerem grupy był Zespół Szkół w Orpiszewie. Sam konkurs polegał na wykonaniu ilustracji (szkoła podstawowa) lub komiksu (gimnazja) na temat wybranego wydarzenia lub legendy związanej z regionem (prace mogły być wykonywane w grupach)[35]. W roku jubileuszu 600-lecia lokacji miejskiej Krotoszyna Poczet włączył się w organizację konkursu historycznego dla młodzieży gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych „W czasach Wierzbięty”, realizowanego przez Muzeum Regionalne w Krotoszynie[36]. W roku 2016 drużyna  współorganizowała wraz z Muzeum konkurs „W epoce Wierzbięty – Wokół chrztu Polski”[37].

Inną formą działalności drużyny jest organizowanie sesji fotograficznych, których rezultatem jest zasób zdjęciowy wykorzystywany w materiałach promocyjnych Pocztu, na stronach internetowych oraz w publikacjach. Sesje fotograficzne organizowane są w określonych konwencjach, na które grupa ma aktualnie zapotrzebowanie[38]. W 2009 roku zorganizowano w podkrotoszyńskich lasach dwie sesje fotograficzne zatytułowane „Pościg”[39] oraz „Łowy”, a rok później w tym samym miejscu zorganizowano sesję pod tytułem „Wojna”. W roku 2011, odbyła się sesja pod nazwą „Karczma”, tym razem zorganizowana w Rezerwacie Archeologicznym w Kaliszu, podobnie jak sesja „Wieś” z 2012. W roku 2013 i 2014 zorganizowano dwie sesje fotograficzne na potrzeby nowej publikacji w krotoszyńskim Muzeum Regionalnym. Za każdym razem fotografem i scenarzystą sesji był Bartosz Mnich. Wyjątkowa był sesja zdjęciowa w ramach warsztatów fotograficznych zorganizowanych w Muzeum Regionalnym przez Stowarzyszenie „Klub ART” na początku 2014 roku. Wyjątkowo fotografem był wówczas Bartosz Blecha.

8

Poczet Łodziów podczas inscenizacji bitwy pod Casorate w Morimondo we WłoszechMorimodo, 2013 r.

Poczet Wierzbięty z Krotoszyna brał również udział w produkcjach filmowych, a także sam tworzył etiudy filmowe, służące promocji drużyny, ale pełniące również funkcję edukacyjną. W 2006 roku członkowie grupy wzięli udział jako statyści w filmie dokumentalnym „Generał polskich nadziei… Władysław Anders 1892 – 1970” w reżyserii Hanny Kramarczuk. W roku 2013 Poczet nagrał w podkrotoszyńskim lesie dwie etiudy filmowe, których producentem był Jan Jakubek, natomiast scenarzystą Piotr Mikołajczyk. Pierwszy z filmów nosił tytuł „In hora mortis”, drugi natomiast „Venatio”. W 2014 członkowie drużyny wzięli udział w zdjęciach do filmu dokumentalnego o Krotoszynie pt. „Klucze” w reżyserii Doroty Adeli Latour i Róży Wojty.

*

Sukcesy Pocztu Wierzbięty h. Łodzia i jego członków

Dzięki działalności i zaangażowaniu między innymi członków krotoszyńskiej drużyny Stowarzyszenie Bractwo Rycerskie Ziemi Kaliskiej zostało w roku 2001 i 2005 wyróżnione przez Prezydenta Miasta Kalisza, kolejno Zbigniewa Włodarka i Janusza Pęcherza, za działalność na rzecz kultury. Podobnie w roku 2007 Bractwo otrzymało Nagrodę Prezydenta Miasta Kalisza za działalność kulturalną. W 2010 roku Poczet Wirzbięty z Krotoszyna otrzymał od Burmistrza Krotoszyna – Juliana Joksia i krotoszyńskiej Rady Miejskiej podziękowanie za wkład w zakresie kultywowania tradycji i wychowania patriotycznego, a w roku 2013 dowódca Pocztu otrzymał od Burmistrza Krotoszyna nagrodę za działalność kulturalną w regionie.

Obok oficjalnych wyróżnień Pocztu Wierzbięty z Krotoszyna przez instytucje samorządowe, cieszą również gesty, którymi docenia grupę „Ruch Rycerski”. Krotoszyńska drużyna odniosła kilka sukcesów podczas zmagań grupowych, organizowanych w trakcie imprez historycznych, a jej członkowie odnieśli również wiele sukcesów indywidualnych. Wśród wyróżniających się w tym względzie osób wymienić należy: Karola Banaszka, Ziemowita Mańkowskiego, Michała Marcinkowskiego, Piotra MikołajczykaMarcina Praczyka, Marka Ratajczaka, Sebastiana Strzałkowskiego.

*

Działania formalne Pocztu Wierzbięty z Krotoszyna

Poczet Wierzbięty z Krotoszyna jest częścią Stowarzyszenia Bractwo Rycerskie Ziemi Kaliskiej, stąd jego członkowie są zobowiązani do przestrzegania statutu, uchwał oraz przyjętego przez Radę Główną regulaminu wewnętrznego. Co roku zrzeszeni w krotoszyńskiej grupie członkowie zwyczajni[40] Stowarzyszenia biorą udział w sprawozdawczych lub sprawozdawczo – wyborczych[41] spotkaniach Konwentu[42], odbywających się najczęściej w Kaliszu[43].

9

Impreza fabularna na podmilickiej wieży „Odyniec”Wzgórze Joanny koło Milicza, 2014 r.

Członkiem Pocztu może zostać każda osoba, która ukończyła szesnasty rok życia[44] i należy do Stowarzyszenia Bractwo Rycerskie Ziemi Kaliskiej[45]. Zanim kandydat zostanie przyjęty w szeregi drużyny, musi przejść okres próbny[46], podczas którego ma za zadanie uczestniczyć w treningach i spotkaniach grupy oraz skompletować rekonstrukcje podstawowego stroju i wyposażenia, które określa regulamin wewnętrzny Pocztu, a które powinny wzorować się na źródłach historycznych z lat 1370 – 1420[47].

Raz w tygodniu członkowie Pocztu Wirzbięty spotykają się w celach organizacyjno – towarzyskich. Początkowo spotkania te odbywały się w Młodzieżowym Klubie „Rivendell” (do 2011), a następnie w lokalu „Le Rubis” (do 2014) i lokalu „Papa Pizza” (do 2016) i „Loft” (od 2016). Ponadto raz w tygodniu członkowie grupy organizują treningi. Latem są to ćwiczenia szermierki i musztry, które odbywają się w plenerze, natomiast zimą są to treningi ogólnorozwojowe i gry zespołowe na sali gimnastycznej (najpierw w Gimnazjum nr 4 w Krotoszynie, potem w salce sportowej Stowarzyszenia Twoja Alternatywa, następnie w sali I LO w Krotoszynie, a od października 2015 w sali SP nr 4 w Krotoszynie).

Członkowie grupy brali udział w wielu spotkaniach, szkoleniach oraz forach organizowanych w Krotoszynie dla organizacji trzeciego sektora, głównie przez miejscowe Centrum Koordynacyjno – Informacyjne dla organizacji pozarządowych. Ponadto  reprezentanci grupy brali udział w konsultacjach społecznych dotyczących Rozwoju Miasta i Gminy Krotoszyn (2009 i 2015) oraz weszli w skład komitetu organizacyjnego obchodów jubileuszu 600-lecia lokacji miejskiej Krotoszyna (2013 – 2015).

*

Podsumowanie

Należy zauważyć, że od momentu utworzenia Poczet Wierzbięty z Krotoszyna wykonał olbrzymią pracę, stając się jedną z najlepszych grup rekonstruujących w kraju. Dużym ułatwieniem w tym względzie są projekty, które w ramach corocznych otwartych konkursów ofert są od ponad dziesięciu lat dofinansowane przez krotoszyński magistrat.

O tempie rozwoju świadczy przyjęcie drużyny do ogólnopolskich projektów rekonstrukcyjnych o charakterze elitarnym, zrzeszających grupy i osoby indywidualne odtwarzające na najwyższym poziomie określone wydarzenia. W 2009 roku Poczet zaangażował się w projekt „Interregnum”[48], zajmujący się rekonstrukcją pocztów rycerskich doby wojny domowej w Polsce w czwartej ćwierci XIV stulecia, w którym członkowie drużyny rekonstruowali Poczet Wyszoty z Kórnika herbu Łodzia, dalszego krewnego Wierzbięty z Krotoszyna. W tym samym roku Poczet dołączył do projektu „Silesia apud Grunwald”, który zakładał rekonstrukcję składu osobowego rycerstwa śląskiego, biorącego udział w bitwie grunwaldzkiej[49]. Projektem w którym od 2010 roku krotoszyńscy rekonstruktorzy działają i z którym szeroko współpracują jest po dziś dzień ogólnoeuropejska inicjatywa „Projekt 14”[50], która zajmuje się rekonstrukcją europejskiego rycerstwa końca XIV stulecia, a w której członkowie Pocztu Wierzbięty wcielili się w postacie rycerzy z rodu Łodziów oraz ich czeladzi.

10

„Wehikuł Czasu” zorganizowany z okazji 600-lecia lokacji Krotoszyna w Parku Wojska Polskiego.Krotoszyn, 2015 r.

Zauważalna jest także bardzo duża aktywność członków drużyny oraz wszechstronność i rozmach podejmowanych przez nich inicjatyw. Dzięki temu Poczet Wierzbięty z Krotoszyna cieszy się dużą renomą wśród grup rekonstrukcyjnych i innych instytucji oraz stanowi często wzór dla osób odtwarzających kulturę materialną przełomu XIV i XV stulecia i organizujących imprezy rekonstrukcyjne. Głos grupy jest brany pod uwagę podczas przygotowywania różnego rodzaju wydarzeń historycznych, gdzie jej członkowie pełnią często rolę sędziów lub wsparcia merytorycznego i technicznego dla organizatorów oraz są współautorami lub konsultantami scenariuszy imprez rekonstrukcyjnych.

*

PRZYPISY

[1] Piotr Mikołajczyk został wiceprezesem Stowarzyszenia na mocy aktu powołania wiceprezesa przez IX Konwent Stowarzyszenia Bractwo Rycerskie Ziemi Kaliskiej z 26 stycznia 2008 r.

[2] Kopia – w średniowieczu podstawowa jednostka organizacyjna w ciężkozbrojnej jeździe rycerskiej, złożona z rycerza i jego zbrojnego pocztu (2 – 5 osób: giermek, zbrojna czeladź, konny kusznik lub łucznik).

[3] W roku 1997 festiwal ubarwił późnośredniowieczny pokaz Stowarzyszenia „Liga Baronów” z Warszawy, a rok później wczesnośredniowieczny występ „Watahy Wilcze Kły” z Poznania.

[4] Ruch Rycerski – pojęcie oznaczające ogólną działalność rekonstrukcyjną i odtwórczą, dotyczącą okresu pełnego i późnego średniowiecza, podejmowaną zarówno stowarzyszenia (m. in. bractwa rycerskie), jak i grupy nieformalne oraz osoby indywidualne.

[5] CETC – często używany przez Stowarzyszenie skrót łacińskiej nazwy bractwa – Convictus Equester Terrae Calisiensis.

[6] Piotr Mikołajczyk został przyjęty w poczet członków Stowarzyszenia uchwałą Rady Głównej Stowarzyszenia Bractwo Rycerskie Ziemi Kaliskiej nr 2/II/2001 z dnia 03 stycznia 2001 r.

[7] Sekcję szkocką pod dowództwem Piotra Mikołajczyka powołano uchwałą Rady Głównej Stowarzyszenia Bractwo Rycerskie Ziemi Kaliskiej nr 9/II/2001 z dnia 7 marca 2001 r.

[8] Piotr Mikołajczyk funkcję dowódcy drużyny szkockiej piastował do swojej dymisji przyjętej uchwałą Rady Głównej Stowarzyszenia Bractwo Rycerskie Ziemi Kaliskiej nr 18/III/2002 z 19 czerwca 2002 r. Dymisja spowodowana była rezygnacją Mikołajczyka z odtwarzania kultury szkockiej.

[9] Nową sekcję wewnętrzną Stowarzyszenia w Krotoszynie powołano uchwałą Rady Głównej Stowarzyszenia Bractwo Rycerskie Ziemi Kaliskiej nr 13/IV/2003 z dnia 28 września 2003 r.

[10] Sekcję zamiejscową zamiejscowej Stowarzyszenia na prawach jednostki terenowej o nazwie Chorągiew Świętego Jerzego w Krotoszynie powołano uchwałą Rady Głównej Stowarzyszenia Bractwo Rycerskie Ziemi Kaliskiej nr 9/V/2004 z dnia 28 marca 2004 r.

[11] Paweł Kucharski został dowódcą sekcji na mocy uchwały Rady Głównej Stowarzyszenia Bractwo Rycerskie Ziemi Kaliskiej nr 10/V/2004 z dnia 28 marca 2004 r.

[12] Piotr Mikołajczyk został dowódcą sekcji krotoszyńskiej na mocy uchwały Rady Głównej Stowarzyszenia Bractwo Rycerskie Ziemi Kaliskiej nr 2/VI/2005 z dnia 15 tycznia 2005 r.

[13] Zmiana podziału sekcji w Stowarzyszeniu na mocy uchwały Rady Głównej Stowarzyszenia Bractwo Rycerskie Ziemi Kaliskiej nr 27/VI/2005 z dnia 25 listopada 2005 r.

[14] Piotr Mikołajczyk został kierownikiem sekcji Krotoszyn na mocy uchwały Rady Głównej Stowarzyszenia Bractwo Rycerskie Ziemi Kaliskiej nr 28/VI/2005 z dnia 25 listopada 2005 r.

[15] Nadanie drużynie odtwarzającej XV wiek nazwy Poczet Wierzbięty z Krotoszyna nastąpiło na mocy uchwały Rady Głównej Stowarzyszenia Bractwo Rycerskie Ziemi Kaliskiej nr 4/VII/2006 z dnia 19 marca 2006 r.

[16] W roku 2006 projekt rozdzielony był na dwie oferty – „działalności Straży” oraz „działalność Pocztu”, od roku 2007 oba projekty połączone były w jeden, który w roku 2016 został przeorganizowany w ofertę pt. „Działalność rekonstrukcyjna Pocztu Wierzbięty z Krotoszyna”.

[17] Do tej pory Poczet kilkakrotnie oczyścił użyczony teren oraz wybudował na nim ziemiankę (która uległa zniszczeniu w 2014 roku), niestety nie udało się drużynie pozyskać zewnętrzych środków finansowych, które są niezbędne do prowadzenia na tym obszarze szeroko zakrojonych prac budowlanych i organizacyjnych.

[18] Była to pierwsza „Noc Muzeów” w Krotoszynie.

[19] Od 2006 r. klub prowadzony jest przez Stowarzyszenie „Twoja Alternatywa”, którego prezes – Krzysztof Manista jest honorowym członkiem Stowarzyszenia.

[20] Siedzibą Młodzieżowego Klubu Środowiskowego „Rivendell” były pierwotnie piwnice żłobka przy os. Sikorskiego, a od 2009 r. piwnice pod salą gimnastyczną w dawnych koszarach przy ul. Młyńskiej.

[21] Poczet od 2006 roku brał już udział w samej bitwie. Początkowo członkowie grupy zamieszkiwali obóz Chorągwi Śląskiej, walczyli jednak w ramach reprezentacyjnej Chorągwi Krakowskiej (podczas inscenizacji nie funkcjonowała Chorągiew Wielkopolska ani Kaliska), a do 2007 roku całkowicie zasymilowali się z Chorągwią Śląską Konrada VII Białego również walcząc w jej szeregach.

[22] W roku 2012 impreza nosiła nazwę „Calisia A.D. 1383” i odbywała się pod szyldem inicjatywy „Projekt 14”, nawiązując do wojny domowej w Wielkopolsce pod koniec XIV wieku. Wydarzenie to stanowiło unikatowe połączenie imprezy otwartej dla publiczności z zabawą fabularną dla rekonstruktorów.

[23] Wyjątek stanowią lata 2010 i 2014, kiedy impreza dobywała się w pobliżu baszty „Dorotki”, na tyłach sanktuarium Św. Józefa w Kaliszu.

[24] Dzień patrona rycerstwa przypada 23 kwietnia.

[25] Wyjątek stanowił rok 2008, gdy impreza odbyła się w Kaliszu oraz rok 2009, kiedy obchody miały miejsce w Gostyniu pod nazwą „I Biesiada Bartosza Wezenborga”.

[26] Imprezy na wieży „Odyniec” zorganizowano w roku 2006, 2007, 2008 (dwukrotnie) i 2014.

[27] W maju 2007 r. i listopadzie 2008 r. – tę ostatnią imprezę połączono z noclegiem pod gołym niebem.

[28] W lutym 2007 i 2008 roku.

[29] Asumpt do niezależnych imprez o takiej nazwie dała niezwykle udana, wspomniana już wyżej XIII Biesiada Piastowska pod nazwą „Calisia A.D. 1383”

[30] W imprezie wzięło udział ponad 120 rekonstruktorów z kraju i zagranicy.

[31] Wszystkie prelekcje prowadził Piotr Mikołajczyk.

[32] Autorem plansz ponownie był Piotr Mikołajczyk, a ich szatę graficzną opracował Bartosz Mnich.

[33] Pierwsza wystawa nosiła tytuł „Poczet Wierzbięty z Krotoszyna”, druga natomiast „Strój i uzbrojenie w okresie lokacji miejskiej Krotoszyna. Rekonstrukcje z kolekcji Pocztu Wierzbięty”.

[34] Ekspozycja obejmowała głównie fotografie autorstwa Bartosza Mnicha.

[35] Członkowie  Pocztu znaleźli się w jury, a sama grupa ufundowała część nagród.

[36] Poczet ufundował część nagród.

[37] Poczet ufundował część nagród.

[38] Autorem fotografii każdorazowo był Bartosz Mnich.

[39] Część fotografii podczas tej sesji wykonano w lasach w okolicy Trzebicka oraz w Miliczu.

[40] W myśl statutu Stowarzyszenia Bractwo Rycerskie Ziemi Kaliskiej tylko członkowie zwyczajni Stowarzyszenia mają prawo głosu, jednakże zobowiązani są do opłacania składek członkowskich.

[41] Wybory władz Stowarzyszenia odbywają się co trzy lata.

[42] Konwent to inaczej walne zebranie członków Stowarzyszenia Bractwo Rycerskie Ziemi Kaliskiej.

[43] W roku 2015 Konwent wyjątkowo został zwołany w krotoszyńskim Muzeum Regionalnym.

[44] Osoby niepełnoletnie przystępują do Stowarzyszenia za zgodą opiekunów prawnych.

[45] Jako członek zwyczajny, lub członek sympatyk – zwolniony z obowiązku płacenia składek członkowskich, jednakże pozbawiony prawa głosu podczas Konwentu.

[46] Długość okresu próbnego jest różna i zleży od zaangażowania kandydata oraz tempa kompletowania wyposażenia i stroju. Najczęściej okres ten trwa pół roku.

[47] Duży nacisk położony jest na rekonstruowanie wyposażenia w oparciu o jak największą ilość źródeł historycznych z terenu Wielkopolski.

[48] Projekt „Interregnum” zaprzestał działalności w 2013 roku.

[49] Po roku 2012, ze względu na zaniechanie uczestnictwa w inscenizacji grunwaldzkiej, w projekcie pozostało tylko kilka osób w krotoszyńskiego Pocztu.

[50] Dowódca Pocztu stał się jedną z głównych postaci „Projektu 14”.

Crothoszino. Prawdziwe i legendarne początki Krotoszyna.

W zeszłym roku mieliśmy zaszczyt wydać naszą drugą, tym razem już pełną publikację. Książka miała formę albumu wzbogaconego zdjęciami Pocztu Wierzbięty i zawierała dziesięć wybranych i sfabularyzowanych na nowo legend z okolic Krotoszyna, które przeniesiono w okres formowania się na naszym terenie miasta.

Publikację wydano ze środków Urzędu Miejskiego w Krotoszynie, w ramach otwartego konkursu ofert (Zadanie nr 10 – wspieranie działań na rzecz upowszechniania kultury i sztuki oraz ochrony dóbr kultury i tożsamości kulturowej).

Niestety nakład 300 egzemplarzy oraz ogromna popularność albumu spowodowały, że jest on już niedostępny. Z tym większą radością informujemy, że jest on obecnie do pobrania w formie cyfrowej, w naszym dziale Do pobrania.

595 lat miasta Krotoszyna.

W 2010 roku, przy okazji 595-lecia naszego miasta, wydaliśmy naszą pierwszą publikacją. Kilkunastostronicowa broszura w nakładzie 500 egzemplarzy bardzo szybko się rozeszła i zainteresowała mieszkańców Krotoszyna.

Broszurka zawiera podstawowe informacje na temat genezy Krotoszyna, jego zabudowy i mieszkańców w czasach lokacji miejskiej. Całość okraszona została garścią naszych fotografii.

Obecnie broszurkę można pobrać w postaci pliku PDF, zamieszczonego w naszym dziale Do pobrania.

Publikację sfinansował Urząd Miejski w Krotoszynie.